طرز تهیه آش لبو یلدایی(آش چغندر)؛ غذایی مقوی در آنفولانزا و سرماخوردگی

آش لبو خوش رنگ و لعاب از قدیم الایام تو شب های بلند زمستون جزو لیست غذاهای شب یلدا بوده. همچنین این آش خوشمزه مخصوصا وقتی سرما خوریم و دچار آنفولانزا شدیم، کلی بهمون انرژی میده تا زود خوب بشیم. درست کردنش هم که دیگه خیلی آسونه، مثل آب خوردن. دستورای مختلفی واسه این آش وجود داره که هر کدوم طعم و مزه ی خاص خودشون رو دارن. از آش لبو با بلغور گرفته تا آش لبو با برنج و کلی روش های دیگه.

تو این مطلب از مجله تیوان مگ میخوام بهت یاد بدم چطوری یه آش لبو خوشمزه درست کنی. پس باید یاد بگیری اول چطوری لبوها رو بپزی، حبوبات رو آماده کنی و یه آش غلیظ و خوشمزه درست کنی. اینجا قراره یه دستور ارجینال و اصل در اختیارت بزارم.

مواد لازم برای تهیه آش لبو مجلسی با رشته

اندازه دقیق مواد اولیه آش لبو، بسته به تعداد نفرات و ذائقه شما متفاوته. اما به طور کلی، برای تهیه یک آش لبوی مجلسی و خوشمزه برای یک خانواده ۴ نفره، میتونید از مقادیر تقریبی زیر استفاده کنید:

مواد اصلی	مقدار	توضیحات
لبو	۱ کیلوگرم (حدود ۲ عدد لبو متوسط)	پایه اصلی آش
نخود	نصف پیمانه	از شب قبل خیس شده
لوبیا چیتی	نصف پیمانه	از شب قبل خیس شده
عدس	نصف پیمانه
رشته آش	۲۵۰ گرم
سبزی آش (جعفری، گشنیز، نعناع)	یک دسته متوسط (حدود ۲۰۰ گرم)
پیاز	۲ عدد متوسط
سیر	۳ حبه
نمک، فلفل سیاه، زردچوبه	به مقدار دلخواه	برای طعم‌دهی
کشک یا دوغ	به مقدار لازم	برای ترش کردن آش

مواد اختیاری	مقدار	توضیحات
بلغور یا برنج	نصف پیمانه	برای غلیظ‌تر شدن آش
آب قلم	به مقدار لازم	برای طعم دارتر شدن آش
روغن	به مقدار لازم	برای سرخ کردن پیاز و سیر

مراحل طرز تهیه آش لبو با رشته

مرحله اول؛ خیساندن حبوبات

• چرا حبوبات رو خیس کنیم؟ این کار باعث میشه که حبوباتمون نرم و لطیف بشن. پس زودتر میپزه و وقت کمتری رو سر گاز میذاریم.
• حالا چقدر باید خیس کنیم؟ حداقل ۸ ساعت کافیه. مثلاً شب قبل از اینکه آش رو درست کنی، حبوبات رو بریز تو آب و بذار بمونه تا صبح.
• بعد از یک شب خیسوندن حبوبات باید حتما باید آب اونو رو دور بریزیم. چون این آب پر از اون چیزیه که باعث نفخه. پس بهتره دورش بریزیم و یه آب تازه بریزیم روش. خیسوندن حبوبات یه مرحله خیلی مهمه که باعث میشه آش لبوت خوشمزه تر و راحت ‌تر هضم بشه.

مرحله دوم؛ پخت لبو

• بهتره لبو رو با پوست بپزید تا رنگش بهتر حفظ بشه. بعد از پخت پوستشو خیلی راحت می‌تونید بگیرید.
• زمان پخت لبو به اندازه و نوع لبو بستگی داره، اما معمولاً بین ۱ تا ۱:۳۰ ساعت طول میکشه.
• پس از پخت و گرفتن پوست، لبو رو رنده کنید تا راحتتر با بقیه مواد ترکیب بشه.

مرحله سوم؛ پخت حبوبات

• حبوبات رو با آب فراوان بپزید تا خوب نرم بشن.
• زمان پخت حبوبات هم به نوع حبوبات و اندازه اونها بستگی داره. معمولاً نخود و لوبیا دیرپزتر از عدس هستن.

مرحله چهارم؛ ترکیب مواد

• اول بیاید حبوبات پخته شده، بعد لبوی رنده شده و در نهایت سبزی آش خرد شده رو به قابلمه اضافه کنید.
• رشته آش رو هم در ۱۵ دقیقه آخر پخت، به آش اضافه کنین تا نرم بشن و شکل خودشون رو حفظ کنن.

مرحله پنجم؛ پیاز داغ و سیر داغ

• پیاز و سیر رو توی روغن سرخ کنید تا طلایی رنگ بشن.
• پیاز داغ و سیر داغ به آش طعم و عطر خیلی خوبی میدن.

مرحله ششم؛ ادویه جات

• این سه ادویه پایه برای طعم ‌دار کردن آش لبو هستن.
• بسته به ذائقه تون می‌تونید از ادویه ‌های دیگه ای مثل دارچین یا زنجبیل هم استفاده کنید.

مرحله هفتم؛ پخت نهایی

• اجازه بدید آش لبو با حرارت ملایم به مدت حداقل ۳۰ دقیقه بجوشه تا جا بیفته و غلیظ بشه.
• موقع پخت آش رو مرتب هم بزنید تا ته نگیره و مواد به خوبی با هم ترکیب بشن.

مرحله هشتم؛ نحوه سرو

• واسه طعم ترش، میتونید از کشک یا دوغ استفاده کنید.
• آش لبو رو با پیاز داغ و نعناع تازه تزیین کنید.

نکات مهم در حین پخت آش لبو

• تفت دادن پیاز: قبل از اضافه کردن حبوبات به آش، پیاز را کمی تفت بدید تا طعم کاراملی پیدا کنه و عطر آش رو بهتر کنه.
• اضافه کردن ادویه‌ ها: در انتهای پخت، ادویه‌ هایی مثل زردچوبه، فلفل سیاه و کمی دارچین به آش اضافه کنید تا طعم اون خوشمزه تر بشه.
• جا افتادن آش: بعد از اضافه کردن همه مواد، اجازه بدید آش به مدت نیم ساعت تا یک ساعت با حرارت کم جا بیفته تا طعم ‌ها به خوبی با هم ترکیب بشن.
• تزیین آش: آش لبو یلدایی رو با نعناع داغ، پیاز داغ، کشک و کمی سبزی تازه تزیین کن، خیلی خوب میشه.

لیست مواد اولیه برای تهیه آش لبو بادام و گردو

دسته بندی	ماده اولیه	مقدار	توضیحات
حبوبات	لوبیا	نیم پیمانه	بهتر است از شب قبل خیس شود
	نخود	نیم پیمانه	بهتر است از شب قبل خیس شود
غلات	رشته آش	نیم بسته
سبزیجات	لبو	۱ کیلوگرم
	برگ زردآلو	۱ پیمانه
	برگ ترخون و مرزه	۱ کیلوگرم
پیاز	پیاز داغ	۱ پیمانه
آجیل و مغزها	مغز گردو	نیم پیمانه
	مغز بادام	نیم پیمانه
چاشنی‌ها	نمک، فلفل سیاه، زردچوبه	به مقدار دلخواه
تزیین	نعناع داغ	به مقدار کافی

دستور پخت آش لبو خوشمزه با بادام و گردو

مرحله اول: آماده سازی حبوبات

اول از همه لوبیا و نخود رو حسابی میشوریم تا تمیز بشن. بعدم میریزیمشون تو یه ظرف آب و میذاریم یک شب بمونه تا خوب خیس بخوره و نفخش بره.

مرحله دوم: پخت لبو

لبو رو پوست می کنیم و ریز ریز میکنیم. بعد میریزیمش تو یه قابلمه و آبش می کنیم تا خوب بپزه.

مرحله سوم: پخت حبوبات

لوبیا و نخودی که خیس خورده رو آبکش می کنیم و میریزیمشون تو یه قابلمه دیگه با آب تازه. اینا رو هم میذاریم بپزن تا نرم بشن.

مرحله چهارم: ترکیب همه چیز

حالا که لبو و حبوبات پختن، همه رو با هم قاطی می کنیم. آب لبو رو هم که یه رنگ و روی خوشگل داره بهش اضافه می کنیم. پیاز داغم که دیگه خودتون بلدین درست کنین، اون رو هم میریزیم تو آش.

مرحله پنجم: نوبت سبزیجاته

ترخون و مرزه رو حسابی خرد می کنیم و میریزیم تو آش. یه کم هم میزنیم تا با بقیه مواد قاطی بشه.

مرحله ششم: مرحله آخر و پخت کامل آش لبو

• بعد از حدود ۱۵ دقیقه، رشته آش و برگ زردآلو رو اضافه می کنیم. میذاریم آشمون خوب جا بیفته. وقتی آماده شد، می تونیم تو ظرف مورد علاقه مون بکشیم و با هرچی که دوست داریم تزیینش کنیم.
• اگه دوست داری آشت غلیظ تر بشه، میتونی یه کم آرد گندم رو با آب سرد مخلوط کنی و به آش اضافه کنی.
• برای طعم بهتر میتونی از آب گوشت یا آب قلم هم استفاده کنی.
• اگه از برگ زردآلو خوشت نمیاد، میتونی از سبزی های دیگه مثل اسفناج یا شنبلیله هم استفاده کنی.

مواد اولیه برای طرز تهیه آش لبو بدون رشته

دسته بندی	ماده اولیه	مقدار	توضیحات
حبوبات	لبو	۲ عدد متوسط (حدود ۵۰۰ گرم)	پایه اصلی آش
	نخود	۱ پیمانه	از شب قبل خیس شده
	لوبیا چیتی	۱/۲ پیمانه	از شب قبل خیس شده
	عدس	۱/۲ پیمانه
غلات	برنج نیم‌دانه یا بلغور	۱ پیمانه
سبزیجات	سبزی آش	۲۰۰ گرم (ترکیبی از نعناع، گشنیز، جعفری و شوید)
میوه خشک	قیسی	۱/۲ پیمانه	از شب قبل خیس شده
	آلو بخارا	۱/۴ پیمانه	از شب قبل خیس شده
چاشنی‌ها	پیاز	۲ عدد متوسط	برای سرخ کردن
	نمک، فلفل سیاه، زردچوبه	به مقدار دلخواه	برای طعم‌دهی
	سرکه انگور	۲-۳ قاشق غذاخوری	برای طعم ترش
مواد افزودنی	روغن	به مقدار لازم	برای سرخ کردن پیاز
	کشک	به مقدار دلخواه	برای طعم خاص و غلیظ شدن آش
	دوغ	به مقدار دلخواه	برای طعم ترش و رقیق شدن آش
	سیر داغ	به مقدار دلخواه	برای طعم تند و خوشمزه
تزیین	نعناع داغ	به مقدار دلخواه

مراحل تهیه آش لبو مجلسی بدون رشته

• شب قبل از اینکه آش رو بپزی، نخود، لوبیا و آلو بخارا رو بریز تو آب تا خوب نرم بشن. قیسی هم همینطور.
• لبو رو پوست بکن و ریز ریزش کن. بعد بریز تو یه قابلمه و بپز تا نرم بشه.
• پیاز رو نگینی خرد کن و تو روغن تفت بده تا طلایی بشه. بعد سبزی آش رو هم اضافه کن و یه تفت کوچولو بده.
• حالا همه چی رو بریز تو یه قابلمه بزرگ؛ حبوبات پخته شده، لبو پخته شده، برنج یا بلغور، قیسی، آلو بخارا، پیاز و سبزی تفت داده شده. آب هم روش بریز و بذار روی حرارت تا جوش بیاد. بعد حرارت رو کم کن و بذار یک ساعت آروم آروم بپزه.
• آخر سر نمک، فلفل، زردچوبه و سرکه انگور رو به آش اضافه کن.
• آش رو بریز تو کاسه و روش کشک، دوغ، سیر داغ و نعناع داغ بریز. نوش جان شما عزیزان.

معمولاتوی دورهمی شب یلدا مثلا کنار غذاهایی مثل کوفته انار و گردو یلدایی یا مرغ ترش شمالی این اش رو هم جزو منوی سفره شب چله میزارن.

فوت کوزه گری و نکات تهیه آش لبو

• اگه میخوای آش لبوت نه خیلی آبکی بشه نه خیلی غلیظ، باید به نسبت موادت دقت کنی. مثلاً اگه زیاد نخود و لوبیا بریزی، آش خیلی غلیظ میشه.
• یادت باشه قبل از اینکه حبوبات رو بپزی، حداقل ۸ ساعت تو آب خیسشون کنی تا نفخشون بره.
• لبو رو با پوست بپز تا رنگش خوشگل ‌تر بشه. بعد از پخت پوستشو بکن و رنده کن.
• رشته رو آخر سر به آش اضافه کن تا نرم بشه ولی شکلش حفظ بشه.
• برای اینکه آش لبوت طعم بگیره، پیاز داغ، سیر داغ، نمک، فلفل و زردچوبه بزن توش.
• اگه دوست داری آش لبوت ترش باشه، کشک یا دوغ یا آبغوره بزن توش. هر کدومو که دوست داری.
• اگه میخوای آش لبوت خیلی قرمز بشه، کمی آب لبو هم بهش اضافه کن.
• اگه آش خیلی شل شد، یه کم آرد یا نشاسته بزن توش تا غلیظ بشه.
• لبوهای تازه و بنفش خوشگل بخر.
• نخود، لوبیا چیتی و عدس تازه و خوب بخر.
• نعناع، گشنیز و جعفری تازه و معطر بخر.
• کشک تازه و خوشمزه بخر تا طعم آش لبوت رو عالی کنه.
• لبو رو حسابی بپز تا نرم بشه و راحت رنده بشه.
• آش رو مرتب هم بزن؛ مخصوصا اگه از بلغور استفاده می‌کنی، چون زود میسوزه.
• اگه آش شل شد، یکم آرد گندم رو با آب سرد مخلوط کن و به آش اضافه کن.
• اگه دوست داری آش ترش مزه بشه، یکم رب انار بهش اضافه کن.
• برای عطر و طعم بهتر، آش رو با سبزی تازه مثل گشنیز، جعفری و نعنا تزیین کن.
• اگه گوشت یا قلم اضافه کنی، آش خوشمزه تر میشه.
• اگه دوست نداری رشته بریزی، میتونی از برنج نیم ‌دونه استفاده کنی.

نکات تکمیلی

• با اضافه کردن قیسی و آلو بخارا به آش لبو، در کنار عطر فوق العاده، یه طعم ملس و دلچسبی بهش میدی که خیلی خاص میشه.
• تو آش لبو شمالی، یه عالمه کشک میریزیم تا طعمش حسابی جا بیفته. بعدشم رشته، گشنیز و جعفری هم بهش اضافه می‌کنیم تا حسابی خوشمزه بشه.
• دوست داری تو آش لبوت چه حبوباتی باشه؟ نخود، لوبیا چیتی، عدس؟ هر کدوم رو که دوست داری میتونی بریزی.
• اگه دوست داری آش لبوت یه کم ترش باشه، بعد از اینکه آش پخت، یه کوچولو سرکه انگور بهش بزن. زیاد نریز ها، همین یه کوچولو کافیه.
• بعضی از خانمها بر حسب سلیقه و میل شخصی ممکنه داخل آش لبو بدون رشته قارچ ورقه شده هم بریزن که این کلا سلیقه ایه و اگه شما هم دوست داشتید میتونید امتحان کنید.
• زودپز نذار آش لبوت رو، چون رنگ قرمزش پریده میشه و آش خوشرنگ نمیشه.
• اگه دوست نداری رشته بریزی تو آش، میتونی به جاش از برنج نیم دونه استفاده کنی. برنج رو از اول باید بندازی تو آش تا خوب بپزه.
• اگه دوست داری آش لبوت یه طعم ترش و خوشمزه داشته باشه، میتونی یه کم رب انار بهش اضافه کنی.
• به جای برنج یا رشته میتونی از بلغور گندم استفاده کنی. فقط حواست باشه بلغور زود میسوزه، پس مرتب آش رو هم بزن تا ته نگیره.
• آش لبو یلدایی تو هر شهری یه جوری درست میشه. مثلاً گیلانی‌ ها، قزوینی‌ ها، آشتیانی ‌ها و خیلی شهر‌های دیگه، هر کدوم یه روش مخصوص دارن برای درست کردن آش لبو.
• اگه آش لبوت شل شد و قوام نیومد، نگران نباش. یه قاشق آرد رو با آب سرد قاطی کن و به آش اضافه کن. اینجوری آش غلیظ میشه.
• اراکی‌ ها یه روش دیگه برای درست کردن آش لبو دارن. اون‌ها از لوبیا قرمز، عدس و نخود استفاده میکنن. بعدشم یه کم آبغوره میندازن توش تا ترش بشه. البته رشته و سبزی آش هم که دیگه تو همه آش لبوها هست.

کلام آخر واسه این سه مدل آش لبو خوشمزه

چی بهتر از یه کاسه آش لبو داغ و خوشمزه تو شب یلدای سرد؟ این آش قرمزی رنگش یه عالمه انرژی داره و یادمون میندازه که بعد از یه شب طولانی، روزهای خوب دوباره میان. درست کردنشم که خیلی آسونه، با یکمی صبر و حوصله خودتون میتونید تو خونه یه آش لبو مجلسی بپزید. با درست کردن این آش پرخاصیت هم از قشنگی و خوشمزگیش تو شب چله استفاده کنید و هم اگه خدای نکرده دچار سرماخوردگی یا انفولانزا شده باشید آش لبو کلی ویتامین و انرزی واسه خوب شدن و گرم نگه داشتن بدنتون داره.